20 Eylül 2010 Pazartesi

sevgi mi, öldürme mi?

Belki de, ölümün doğmak kadar hayatın bir parçası olduğunu kabullenmeye çalıştığım gibi –elbette düşünerek varılan bir kabul değil, duygusal kabul... Hani yüz yüze geldiğin anda, eskilerin ölüme karşı tevekkül dediklerinden – ; öldürmenin de insanın doğasında olduğunu kabullenmeye çalışmalyım. Belki böylece aklım huzura erer; nasıl, neden sorularını bırakırım; ve dikkatimi doğal yolla ölecek kadar yaşayabilmek için öldürülmekten sakınmaya veririm.

Kötülüğün –sadece masum kötülüklerin değil, işkence etmek ve öldürmenin de – her insanın içinde olduğunu kabul etmek... Kendimi diğer insanlardan soyutlayıp, daha olgun, ermiş, masum bir yere koyamayacağıma göre – elbette koymak istemeyeceğimden değil, hatta duygusal anlamda nerdeyse herkes gibi, ben de dünyanın en iyi ve en masum insanı olduğumu düşünmeyi seviyorum. Ama eğer “doğa”mızda var diyorsak – öldürme dürtüsü içimde bir yerlerde olmalı. Ürkütücü!

Diyelim öldürme/yok etme bir içgüdü olarak insanın içinde var; peki iyi insan davranışı dediğimiz şeylere kaynaklık eden sevgi içgüdü olarak doğamızda yok mu? Etrafımda ve dünyada olan bitene, savaşlara ve şiddete bakınca yok galiba diyorum. Ya da, varsa bile öldürme içgüdüsü karşısında yok sayılacak kadar güçsüz. Bunu söylerken, yaşayan tüm insanların toplamındaki oranı düşündüğümü söylemeliyim. Yoksa, içinde sevgi güdüsü, yok etme güdüsüne baskın kişiler de vardır. Hem de azımsanmayacak sayıda. Ama sanırım, yok etme isteği aynı zamanda iktidar ve yönetme gücünü de getiriyor. Oysa, insan, doğaya, yaşayan tüm canlılara sevgi beslerken, kendini onların üstünde, onlara hakim ve efendi görmüyor. Böylece içinde hayata ve dünyada var olan herşeye / herkese sevgiyle bakan kişi ile; hayatı ve dünyada varolan herşeyi/herkesi yönetmek/yaşam hakkını kontolünde tutmak isteyen kişi karşı karşıya geliyor. Hangisinin doğal seçimle türünü devam ettirdiğine, hangisinin çoğalıp diğerine sayıca baskın olduğuna verecek bir cevabım yok.

Ama, patlayan bombaların öldürdüğü masum insanları; savaşların getirdiği sonsuz şiddetin içinde, bir saniye sonra ölebileceğini bilerek yaşamaya çalışanları; evindeki/hayatındaki erkekten şiddet gören kadınları; sokaklarda veya evlerinde tacize uğrayan, şiddet gören ve bununla yaşamak zorunda bırakılan çocukları düşününce göğsüme saplanan acı... Haberlere kulaklarımı tıkayıp, gazetelerden gözümü kaçırınca hissettiğim huzursuzluk... Bunlar öğretilmiş tepkiler olmasın istiyorum. Çümkü, böylece, içimdeki sevgi güdüsünün, yok etme güdüsünden daha güçlü olduğunu bilmiş olacağımı sanıyorum.

İnsanların neşeli, mutlu ve sevgiyle yaşadıkları; savaşın nasıl bir şey olduğunun unutulduğu; doğaya karşı değil, doğayla uyum içinde bir hayat, çok mu sıkıcı olurdu? Bu gerçekten ütopya mı?

18 Eylül 2010 Cumartesi

günün yemeği

Çocukluğumdan beri, nerdeyse her akşam, eğer akşam cevap alamamışsa kahvaltıdan sonra, annemden şu soruyu duydum : “Yarın/Bugün ne yemek pişireyim?” . Çok nadir bir yemek ismi duydu cevap olarak. Genelde, ev ahalisi olarak verdiğimiz cevaplarsa “Canın ne isterse onu…”, “ Ne malzeme istiyorsan söyle alayım ama bana yemek sorma!”, “Ya, anne acaba saatlı maarif takviminin arkasındaki yemekleri mi pişirsen, bulma derdin olmaz”, “Anne, bir ay boyunca pişirdiğin yemeklerin listesini yapalım, sen de evdeki malzemelere göre burdan seç”... İnsan bir şeyi gerçekten, aynısı veya benzeri başına gelince anlıyor. Bloğa başlarken, kendi kendime “her gün yazmalı” diye bir kural koydum, iyi güzel de, her gün yazmak için konuyu nasıl bulurum, düşünmemişim. O yüzden sürekli kafamda, yarın/bugün “Ne yazmalı?” sorusu.

Şöyle dönüp yazdığım yazılara bakınca, çoğunluğu kasvetli ve düşünceli geldi. Buna şaşmıyorum, çünkü, bloğa başlama motivasyonum üzüntüydü. Yazarak üzüntümün, ölümün, dolayısıyla hayatın izini sürmekti. Hala da o iz üstünde yürümeye devam ediyorum ama insan hep dertlenip, hep kendi kendine söylenemeyeceğine; her gün hayat üstüne yeni düşüncelere dalamayacağına; e, hayat da güzel ve yaşanılası olduğuna göre, yürürken etrafa bakmalı.

Kendimle konuşmalarımın yanın da bir de, bana hayat içinde hayatlar yaşatan, istersem odamın içinde dünyayı gezdiren, kimi kendi dilimde, kimi anlamaya çalıştığım dillerde büyülü kitaplarım var. Bu kitaplardan alıntıların veya kitap üstüne yazıların olduğu yazılarımı, uzayın içinde bir yerlerde salınan, rengarenk ve siyah odamın kütüphanesi olarak kurguluyorum. Bazen acele içinde, hemen oturup, tüm sevdiğim kitaplar ve yazarlar üstüne yazasım geliyor. Neyse ki, zaman sıkıntım yüzünden bu mümkün değil. Böylece, uzay kütüphanem, yavaş yavaş ve keyifle dolacak. Yapabildiğimce, İspanya’da yayınlanan edebiyat dergilerine dayanarak, henüz Türkçe’ye çevrilmemiş veya sınırlı sayıda eseri çevrilmiş latin edebiyatı yazarlarını ve kitaplarını da kütüphaneye eklemeye çalışacağım. İspanyolca Türkçe çevirilerim, hep yazdığım gibi acemice, becerebildiğimce aslına uygun ve serbest stil… Zaman içinde, bloğu teknik olarak daha etkin kullanmaya başladıkça, gezi yazılarımı da bir çeşit yan blog olarak ekleyebilirim.

Öyleyse, acelesiz, kesintisiz, keyif alarak ve umarım okuyanlara da keyif vererek diyeyim. Gökten üç elma düşmüş, biri okuyanın, biri yazanın, biri de acıkanın başına.

Hamiş : Günün yemeği de, yanında illa ki şehriyeli pirinç pilavı ile, zeytinyağlı taze fasulye veya imam bayıldı olsun.

17 Eylül 2010 Cuma

Sonbahar

Sonbahar geldi. Ruh halimin, en dip ve en tepe noktalara yolculuk ettiği; anlık değişimlerin aklımı, duygularımı silkelediği, dengesizliğimin mevsimi, hoşgeldin! Doğduğum mevsim olduğu için, gönlümde yeri başka sonbaharın. Benim için, bir yılda olanı biteni, görüleni, duyulanı elden geçirmenin; tozunu alıp parlak güneşinde bakmanın; değer biçip yerine koymanın vakti... Durup uzun uzun kendimi izlemenin, hayal kurmanın, saçlarımı okşamanın, ruhum diplerden tepelere, tepelerden diplere salınıp dururken kaybolmayayım diye elimden tutmanın, yağmurlarla yıkanmanın vakti... Seçtiklerimi gözden geçirmenin, bir tepeye çıkıp yolları seyretmenin, gülmenin ve ağlamanın vakti...


“Bir yıl daha bitiyor
İşte bu kadar duru, bu kadar yalın
bu kadar el değmemiş
sıradan bir gerçeği daha kolları bağlı hayatımızın
bir şiire nasıl dahil edilir bir yılın son günleri
her sonda her başlangıçta ve her defasında
alır gibi bir başkasını karşımıza
perdeler çekip, ışıklar söndürüp
oturup yatağın içinde bir başımıza
sorgulamak kendimizi
öğrenmek ikizin anadilini, ikinci belleğimizi
öğrenmek kendimizle hesaplaşmanın buzul ilişkilerini
bu aynaların dehlizlerinde gezinirken görürüz
karanlık günlerimizin kenar süslerini
biterken bir yılın son günleri
biliyoruz takvimler belirlemez değişimin mevsimlerini
gençlik ikindilerini
kargınmış bir çocuktuk büyüdüğümüzden beri”
                            Murathan Mungan


Doğanın, yeniden doğmak için, ölüme yakın karanlığa çekilmesini seyretmenin; ölüm ve hayat hakkında düşünmenin, hayata bir anlam bulmaya çalışmanın vakti... Ayağımın altındaki kuru yaprakların sesine kulak vermenin, serinleyen havada ürpermenin, denizin karşısına geçip üstündeki kocaman gemileri nasıl kaldırdığına bir kez daha şaşmanın vakti... Kendimle yanlız kalmanın, yalnızlığımda çoklanmanın, kendime masallar anlatmanın vakti...

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken, ülkenin birinde masallara inanan, kurbağaları prens sanan, zümrütü anka kuşunu istediği zaman çağırıp kaf dağının arkasına giden, devlerle, cücelerle, tek gözlülerle, üç gözlülerle, kuşlarla, balıklarla, peri padişahları ve kızlarıyla arkadaş bir tuhaf insan yaşarmış. Kimi gün, kendine görünmez iplerden kafesler örer, farketmeden içine girip sonra da eyvah hapsoldum, biri beni burdan kurtarsın diye söylenip durumuş. Kimi gün de, zamanları kişileri birbirine karıştırır, önceye sonraya gidip gelirmiş nerde olduğunu bilmeden dolanır dururmuş oturduğu yerde. Günlerce sustuğu da olurmuş, günlerce konuştuğu da. Bunca yıl, Yerdeniz Ülkesi’nden habersiz yaşadığı için, kendisine gerçek adını verecek bir büyücü ile karşılaşmamış. O yüzden de kimse ona istediğini yaptıramazmış. Mevsimin yazdan kışa döndüğü, dünya üstündeki tüm canlıların karanlık tarafa bakıp, aydınlığa giden yolları gözden geçirdiği, sarı mevsimdeki günlerden bir gün, oturduğu yerden telaşla kalkmış - Acelesi olduğundan mıdır, yoksa tuhaflığından mıdır bu teşası bilinmez- ve yürümeye başlamış. Önce, yönsüz bir yürüyüşmüş bu, o yüzden aynı yoldan bir çok kez geçmiş. Sonra, durmuş ve dinlemiş, etraftaki sesleri, kalbinin tıp tıplarını. Bir şey duymamış. Olduğu yere oturmuş, beklemeye başlamış. Beklerken de gelen geçen mahlukatla, esen rüzgarla, gökyüzüyle ve yıldızlarla, toprakla konuşmuş. Niye telaşla yerinden kalktığını, neden dolanıp durduğunu ve birden buraya oturduğunu sormuşlar, anlatmış. Ne kadar zaman geçti bilinmez, konuşacak konular bitmiş, herkes susmuş ve kendi içine dönmüş. Tam o sırada, bir ses duymuş tuhaf insan. Dışardan değil, içinde bir yerden... Bilmediği bir dilde konuşuyormuş ses, hep aynı şeyleri tekrarlayarak, sakin sakin, yıllar sonra nihayet sıra ona gelmiş gibi durdurak bilmeden... Sesin konuştuğu lisanı çözüp, ne dediğini anladığında yerinden kalkmış, doğmadan önce bile bu yolu biliyormuş kadar emin yürümeye başlamış.

Yürüdüğü yol nereye mi varmış?

Doğmadan önce bile bu yolu biliyormuş kadar emin yürümeye başladığından beri, hiç konuşmadığından bunu şimdilik kimse bilmiyormuş.


16 Eylül 2010 Perşembe

Julio Cortazar, “El Perseguidor”

“Cortazar okumamış insan bir kader kurbanıdır. Eserlerini okumamak korkunç sonuçları olan, sinsi ve ölümcül bir hastalıktır. Hiç şeftali yememiş bir insanın durumu gibi. Kişi yavaş yavaş mutsuzlaşır... ve belki de azar azar saçları dökülür.” Pablo Neruda


“El Perseguidor” / “İzleyici”, eserleri klasik olarak kabul edilen, 20.yy Latin Edebiyatının önemli isimlerinden, Arjantinli yazar Julio Cortazar’ın, çeşitli zamanlarda yayınlanmış öykülerinden oluşuyor. Kitabın bu haliyle henüz Türkçe çevrisi yok, ancak içindeki öyküler Türkçe yayınlanan başka öykü kitaplarında olabilir. Kitaba adını veren öyküde yazar, hayatı yıkımla ihtişamın kesişiminde sürüp giden, saksafon virtiözü Johny Carter’in ölümünden önceki son gününü, gerçek bilgilere dayanarak, ustaca bir arka planla anlatır. Caz, uykusuz geceler ve Paris…

Kitap, ‘Los buenos servicios’, ‘Las babas del diablo’, ‘El perseguidor’, ‘La autopista del sur’ (Kaliteli Hizmet, Şeytanın Salyası, İzleyici, Güney Otoyolu) adlı dört öyküden oluşuyor. Bu öykülerden ilk üçü, ilk kez 1959’da, sonuncusu ise 1966’da yayınlanmış. Toplu olarak yayınlanış tarihi ise 2009.

“El Perseguidor” un ilk sayfasından bir bölümü, serbest çeviri yapıp, paylaşayım.

< Dédée öğleden sonra, Johny'nin kendini pek iyi hissetmediğini söylemek için beni aradı. Hemen otele gittim. Bir kaç gün önce, Johny ve Dédée, Lagrange caddesinde bir otelin dördüncü katında bir odaya yerleşmişlerdi. Odanın kapısını görmem bile, Johny'nin ne kadar yoksullaştığını anlamama yetti. Odanın penceresi, nerdeyse karanlık bir arka bahçeye bakıyordu ve öğleden sonra gazete okuyabilmek veya birinin yüzünü görebilmek için bile ışığı yakmak gerekiyordu. Hava soğuk değildi ama Johny'i geniş, kenarları sarı, kirli bir koltukta; battaniyenin altında olmasına rağmen donmuş bir halde buldum. Dédéee yaşlanmıştı, üstündeki kırmızı elbise çok kötüydü; çalışırken giyilen elbiselerdendi; sahne ışıkları için olanlardan; bu otel odasında sadece iğrenç bir giysiydi. Johny beni görünce, dirseklerini çenesine kadar kaldırarak -Ortağım Bruno, kötü bir nefes gibi sadıktır- diye selamladı. Dédéee oturmam için bir sandalye getirdi, cebimden bir paket Gauloisis sigarası çıkarttım. Çantamda bir şişe de rom vardı ama neler olup bittiğini öğrenmeden onu ortaya çıkartmaya niyetim yoktu.>
Çeviri: Nilhan Coşkun

Latin edebiyatını seviyorsanız, Cortazar’ı okumamış olmanız imkansız. Ama oldu da henüz hiç okumadınızsa, mutsuzlaşıp, azar azar saçlarınız dökülmeye başlamadan önce,Türkçe’de yayınlanan kitaplarınından birini alıp hemen okuyun derim.

[Bir Sarı Çiçek (Can, 1996), Seksek (Can, 1988), Andres Fava'nın Güncesi (Notos, 2006), Mırıldandığım Öyküler (Can, 1985), Büyüdükçe (Alan, 1984), Açıklayıcı Bilgiler Elkitabı (Altıkırkbeş, 1997), 62 Maket Seti (Ayrıntı, 1997) ve Güney Otoyolu (Gendaş, 1998). Ayakizlerinde Adımlar (Metis, 1995), Lucas Diye Biri (Metis, 1996), Gizli Hava Müzesi (Altıkırkbeş, 1995), Sürgün Edebiyatı, Edebiyat Sürgünleri (Bağlam, 1996) ve Güney Taşı Şiir Anıtları 5 (Çekirdek, 1996)]

Cortazar’ın öykülerinden alıntı şu cümlelerle bitireyim yazıyı.

-“Hep söylenir, ve insan gülümsemekten kendini alamaz: ‘Kullandığım dil düşüncelerimi, duygularımı dile getirmemi engelliyor.’ Doğrusu şu olurdu: Düşüncelerim, duygularım benim dile ulaşmamı engelliyor.”
-“Büyük şairlerde sözcükler düşünceleri yanlarına almaz; zaten sözcükler düşüncelerdir. Böylece, kuşkusuz onlar artık düşünce değil yalnızca sözdür.”
-“Yazarın çektiği varsayılan ‘acılar’ üzerine birkaç şey daha. Gerçekten de acı çekeceksen, bu, yazdıklarından değil yazma biçiminden olsun.”


İlgilenenler için, öykünün ilk sayfasının İspanyolca aslı :
"Dédée me ha llamado por la tarde diciéndome que Johnny no estaba muy bien, y he ido enseguida al hotel. Desde hace unos días Johnny y Dédée viven en un hotel de la rue Lagrange, en una pieza del cuarto piso. Me ha bastado ver la puerta de la pieza para darme cuenta de que Johnny está en la peor de las miserias; la ventana da a un patio casi negro, y a la una de la tarde hay que tener la luz encendida si se quiere leer el diario o verse la cara. No hace frío, pero he encontrado a Johnny envuelto en una frazada, encajado en un roñoso sillón que larga por todos lados pedazos de estopa amarillenta. Dédée está envejecida, y el vestido rojo le queda muy mal; es un vestido para el trabajo, para las luces de la escena; en esa pieza del hotel se convierte en una especie de coágulo repugnante. -El compañero Bruno es fiel como el mal aliento -ha dicho Johnny a manera de saludo, remontando las rodillas hasta apoyar en ellas el mentón. Dédée me ha alcanzado una silla y yo he sacado un paquete de Gauloises. Traía un frasco de ron en el bolsillo, pero no he querido mostrarla hasta hacerme una idea de lo que pasa."

15 Eylül 2010 Çarşamba

kapılar

Bazen kendimi uçsuz bucaksız bir labirentteymişim gibi hissediyorum. Ama bu, sadece bir çıkış yolu olan, onu bulamazsan sonsuza kadar içinde dönüp durulan, bildik labirentlerden değil. Aksine, kendini gizleyen, yanıltıcı, çoktan seçmeli, tüm dünyayı kaplayan bir labirent. Nasıl mı? Çok kapılı, birbirine koridorlarla bağlı, geniş odalar var burda. Bulunduğum odadaki kapıların bir kısmını açmışım, ordan işime, arkadaşlarımın evine, başka şehirlere gitmişim ve tekrar odaya dönüşü biliyorum, kısa gidiş gelişler. Tabi ki, şimdi bulunduğum odaya da başka kapıları açarak geldim. Bir süre yaşadığım her odada, açmadığım kapılar bıraktım ve geçtiğim odalarda da açtığım kapılar çok sınırlı. Farkındayım, bir ömürde her kapıyı açıp, her odayı göremeyeceğimin; ve bir odaya farklı kapılardan girince farklı zamanlarda, farklı kişilerle karşılaşacağımın. Herkesin etrafındaki kapıları ne kadar gördüğünü, açtığı kapıları ne kadar bilerek açtığını, geçtiği odalardan ve vardığı yerden ne kadar menun olduğunu bilmiyorum. Sanırım ben, bir süre, bulunduğum yerde bu kadar çok kapı olduğunu bile farketmedim. Bunda benim cahilliğim/dikkatsizliğim kadar, kapıların görünürlük farkları da etkili, sanırım. Dikkatsiz zamanlarımda, bana gösterilen kapıları gördüm, arkasında ne olduğunu anlatanları dinledim, kapıları açtım ve geriye de dönmedim. Kapıları açtıkça, koridorda yanımdan geçenleri duymaya başladıkça, okudukça ve görmeyi öğrendikçe, odalarda nerdeyse sonsuz kapı olduğunu anladım. Hala odadaki tüm kapıları görebildiğimi sanmıyorum. Bilmiyorum zaman geçtikçe, diğer odaları görme isteğim azalacak mı? Bunu, zamana bırakıyorum. Şimdi, odadaki renk renk, boy boy kapılardan birini seçip, başka bir odaya geçmeli. Yoksa, odada durup kapıları seyretmeye devam mı etmeli?



----
<< “Arren, bunları düşünerek sessizleşti. Sonra büyücü yavaşca konuşarak, “Yapılan bir eylemin, öyle gençlerin zannettikleri gibi, insanın bir taşı yerden alıp fırlatmasından, o taşın bir yere çarpması veya sıyırıp geçmesinden, böylece de bu işin bitmiş olmasından ibaret olmadığını görebiliyor musun Arren?” dedi. “Taş yerden kaldırıldığında, yer hafifler; onu tutan el de ağırlaşır. Fırlatıldığında, yıldızların dolanımları tepki verir ve vurduğu veya düştüğü yerde evren değişmiş olur. Her eylem, bütünün dengesine dayanır. Rüzgarlar ve denizler, suyun, yerin, ışığın gücü ve bunların hepsinin yaptıkları; tüm hayvanlar ve yeşilliklerin yaptıkları iyi ve doğru olarak yapılmaktadır. Muvazene’nin içindeki tüm bu eylemler. Tayfunlardan, büyük balinaların seslerinden kuru bir dalın düşmesine ve sivrisineğin uçmasına kadar her şey, bütünün dengesi içinde yapılmaktadır. Fakat bizim, dünya ve birbirimiz üzerinde gücümüz olduğuna göre, yaprağın, balinanın ve rüzgarın kendiliğinden yaptığı şeyi öğrenmemiz gerekir. Aklımız olduğuna göre, cahilce hareket etmemeliyiz. Seçme şansımız olduğuna göre, sorumsuzca davranmamalıyız. Ben kim oluyorum da –bunu yapabilecek gücüm olmasına rağmen- insanların gelecekleriyle oynayarak onları ödüllendireyim veya cezalandırayım?”>>
                                                                                               Ursula K. Leguin, En Uzak Sahil, sayfa 74

14 Eylül 2010 Salı

Öykü (2. mektup)


Sevgili A,


Üç mektubunu da aldım. Az önce de telgrafın geldi. Sessizliğim seni fazlaca meraklandırmış, üzgünüm. Günler, tamamen içe dönük geçiyor. Söylediğin “Sağlığım iyi, beni merak etme.” notunu yazıp yollamayı bile akıl edememem, bu yüzden. Cevap yazmadığım mektup tarihlerine bakarak, şimdi hesaplıyorum, on yedi gündür evden dışarıya adım atmamışım. Bu sürenin ne kadarını karanlıkta geçirdiğimi bilmiyorum. Bir sabah yataktan kalkamadım. Kollarım, bacaklarım, beynim, tüm varlığım orda, yatağın içinde hareketsiz, bilinçli bir uyku halindeydi sanki. Rüyalar, sesler, karanlık... Uyanma, uyuma, uyanma, uyuma...Karanlık.

Başlangıcıma dönmeyi dilerken, bu kadar geriye gideceğimi, yaşamın kenarında dolaşacağımı düşünmüş müydüm, bilmiyorum. Ha, bilsem bir şey değişir miydi? Hayır. Yarım yamalak geri dönüşlerden, yalpalamalardansa, dibe vurmak yeğdir. Arafta ne olacağını beklemektense… Hayatın dışına çıkmak diye bir şey varsa, bu oydu. Kaybolmuştum. Geri dönmek için serptiğim ekmek kırıntılarının nerdeyse hepsini, zaman yemişti. Ama tek bir kırıntı bile yönü göstermeye yetti. Mevsimsiz bir hanımeli kokusu… Uyandım. Dönmek güzeldi, günlerdir uyuduğum halde yorgundum. Herşeyi yeniden öğreniyor gibiydim. Parmaklarımın, bacaklarımın, ağzımın kıpırdanışı; sesim, herşey yeniydi. Günün çoğunu camın önündeki berjere oturup dışarıyı ve hareketlerimi seyrederek geçiriyordum.

Bir zaman sonra canım ekmek balığı çekti, hani, yumurtaya bulanıp kızartılmış tombul ekmek dilimlerinden. Çocukluğumda çok severdim. Okuldan geldiğimizde, annem çayı demlemiş, ekmekleri kızartmaya başlamış olurdu, birimiz balkonu yıkardık, yazın sıcağında kuruması on beş dakika sürerdi en fazla. Serinlemiş balkon betonuna ince bir yolluk atar, ekmek balıklarının, çayın ve bir arada olmanın keyfini çıkarırdık. İşte bir ekmek kırıntısı daha! Hatırlıyordum, artık tamamen bu taraftaydım. Evet, tabi ki ekmek balığını yaptım, yanına da bir demlik taze çay. Bu defa balkon yerine, günlerdir kuduz gibi sudan kaçan bedenimi yıkadım. Sonra, keyfime eşlik etsin diye, mektuplarını açtım okudum.

Bu yazdıklarımın seni endişelendirmesini istemiyorum. Gücüm yerine geldi sayılır, yemeğimi de ihmal etmeyeceğime söz veriyorum. Nihayetinde, bu mektubu postalamak için, az sonra sokağa da çıkacağım.

Hamiş: Postaneye gitmişken “İyiyim” diye telgrafımı da yollayacağım :)

Sevgiyle kucaklıyorum seni.
t.

13 Eylül 2010 Pazartesi

ipler ve yeniden doğuş hayali

Bazen bir süreliğine bildiklerimi unutsam, sistematik düşünmeyi bıraksam diyorum. Neden, nasıl, niye diye sorup durmadan sadece karşıma çıkan durumları rastgele seçerek yaşasam. Öğrendiğimin bilincinde olarak öğrendiklerimle değil derdim. Farkına varmadan öğrendiğim, düşünce sistematiğime sızmış bilgilerden şikayetçiyim. Toplumsal değerler, kültür, ahlak, insan doğası, aile terbiyesi diye diye çocukluk masumiyetimin canını okumuşlar. Şöyle “eeeh! yettiniz artık!” diye bir hışımla kalkıp, tüm tanımlarımdan, kurallarımdan, bağlarımdan, bağcıklarımdan silkinesim var. “Çok mu çektin bu saydıklarından?” diye soranlar için cevap : Bilmiyorum. Tam, ülkede yaşayanların genel haline bakarak, o kadar da aklım fikrim bağlanmamış, gözüm kör, ayağım sek sek değil, demek ki fazlaca ezilmemişim diyecekken, vazgeçiyorum. Neden? Çünkü akılla paranın kimde olduğu belli olmaz demiş hazırcevap atalarımız. Hem kişi en iyi, kendini bilir. Boşverelim etrafa bakınmayı, kendimize bakalım o zaman. Bir kere doğduğum ülke, dünyanın toplum baskısı, töresi, adeti bol yerlerinden biri. Ne yapsan başlarken eksi birdesin. Sonra, milattan önce üç binli yıllarda bile çeşit çeşit insanın yaşadığı bir toprak parçasında, bilmem kaç bin yıl olmuş, hala senin ırkın bu, sen bu topraklara şurdan göç ettin diye insanlar ırksal gruplara, onlar da kendi içinde alt gruplara ayrılıyor. Bir tek ırk mı, din var, dil var, şehir var, köy var, okul var, sınıf var... Elbette, istemesen de bu grupların tanımları, kuralları, sıralamaları da bir şekilde kafana tıkıştırılıyor. Etti mi sana bir eksi daha. İnsanı cennetten kovduracak kadar fettan, akıllı, kurnaz, bu yüzden de kontrol edilmeye, ezilmeye yazgılı kadın olunca cinsimiz ... Erkek değilsin ha, e, o zaman hakettin sen bir eksiyi daha! Hepsinin üstüne bir de toplumda pek makbul evlilik kurumuna dahil değilsen, hele de kendini bilmezce tek başına yaşamaya kalkıyorsan eksilerden eksi beğen kendine. Ne yapalım, hazırcevaplar atalarımız ne demiş : “Battı balık yan gider”.

Durum böyle olunca da, aklım fikrim etrafımdakilerin yapma/yap/doğru/yanlış cümleleri, kuralları ile doldurulmuş gibi geliyor. Bir yaşa kadar öğretilse bunlar belki neyse diyeceğim ama ölüyorsun hayat bitiyor bu toplum/ahlak kuralları/ kültürel zorunluluklar bitmiyor. Elbette şikayetim, insandan insana aktarılan yaşanmışlık bilgisinden değil; insanı bağlayan, sadece yaşadığı topluma ve güne ait toplum kurallarından, kültürel zorunluluklardan.

Farkına varmadan öğrendiklerimi çıkarsam, acaba geriye “ben”den ne kalır? Karmaşanın içinde kaybolmuş, kurallarca düzene sokulmuş, bastırılmış tutkularım, hırslarım, korkularım, kötülüklerim, zayıflıklarım ve gücüm ortaya çıkar mı? Doğar mıyım yeniden? Yoksa çoktandır içimde kendi ölü ceninimi mi taşıyorum?